Այսօր ԱՄՆ-ի, Իսրայելի և Իրանի միջև պատերազմի յոթերորդ օրն է։ Վերջին օրերին ռազմական գործողությունները շարունակվում են Իրանի տարածքում և Մերձավոր Արևելքի մի շարք երկրներում՝ խորացնելով տարածաշրջանային լարվածությունը։
Վաշինգտոնն ու Թել Ավիվը հայտարարում են, որ իրենց ռազմական արշավը՝ «Operation Epic Fury» ծածկագրով, լուրջ հարված է հասցնում Իրանի ռազմական կարողություններին, մինչդեռ Թեհրանը շարունակում է հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումները Պարսից ծոցի տարածաշրջանում։
Ռազմական գործողություններ Իրանում
Ըստ տվյալների՝ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը շարունակում են օդային հարվածները Իրանի տարածքում։ Իրանի իշխանությունների տվյալներով՝ հարվածների մեկնարկից ի վեր զոհվել է ավելի քան 1230 մարդ։
Իսրայելական բանակը հայտարարում է, որ իրականացրել է մոտ 2500 հարված և ոչնչացրել Իրանի հակաօդային պաշտպանության համակարգերի շուրջ 80 տոկոսը, ինչի արդյունքում գրեթե ամբողջական օդային գերակայություն է ձեռք բերվել։
Միաժամանակ սրվել է Իրանի ղեկավարության հարցը այն բանից հետո, երբ շաբաթ օրը Թեհրանում ԱՄՆ-Իսրայելական հարվածի հետևանքով սպանվել է Իրանի գերագույն առաջնորդը՝ Ալի Խամենեի-ն։ Քննարկվում է նրա իրավահաջորդի հարցը, և շրջանառվում են տեղեկություններ, որ այդ պաշտոնը կարող է զբաղեցնել նրա որդին՝ Մոջթաբա Խամենեին։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփ-ը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը ցանկանում է դեր ունենալ Իրանի հաջորդ առաջնորդի ընտրության հարցում՝ նշելով, որ Մոջթաբա Խամենեին «անընդունելի տարբերակ» է։
Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանին իր հերթին զգուշացրել է, որ Իրանի զինված ուժերը պատրաստ են ԱՄՆ հնարավոր ցամաքային ներխուժմանը և կարող են «սպանել կամ գերեվարել հազարավոր ամերիկացի զինվորների»։
Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին հայտարարել է, որ Թեհրանը չի տեսնում պատճառ բանակցելու ԱՄՆ-ի հետ՝ ընդգծելով, որ Վաշինգտոնին վստահել չի կարելի։
Միևնույն ժամանակ ԱՄՆ-ը հայտարարում է, որ հակամարտության առաջին օրերի համեմատ Իրանի բալիստիկ հրթիռային հարձակումները նվազել են մոտ 90 տոկոսով, իսկ անօդաչու թռչող սարքերի կիրառումը՝ 83 տոկոսով։
Հարվածներ տարածաշրջանի երկրներում
Իրանական հարվածների հետևանքով լարվածություն է ստեղծվել նաև Պարսից ծոցի երկրներում։
- Քուվեյթում ԱՄՆ դեսպանատունը ժամանակավորապես դադարեցրել է աշխատանքը այն բանից հետո, երբ երկրի հակաօդային պաշտպանությունը որսացել է հրթիռներ և անօդաչու սարքեր։
- Բահրեյնում իրանական հրթիռը հարվածել է պետական նավթավերամշակման գործարանին, սակայն հրդեհը արագ մարվել է։
- ԱՄԷ-ն հայտնել է, որ խոցել է մի քանի հրթիռ և ավելի քան 120 անօդաչու սարք։
- Կատարում ևս հաղորդվել է հրթիռային և անօդաչու հարձակումների մասին, որոնք ուղեկցվել են պայթյուններով մայրաքաղաք Դոհայում։
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի տվյալներով՝ հակամարտության սկսվելուց հետո Մերձավոր Արևելքից արդեն հեռացել է մոտ 20 հազար ամերիկացի քաղաքացի։
Իրանը հարվածներ է հասցրել նաև Իսրայելին
Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտարարել է, որ համակցված հրթիռային և անօդաչու հարձակման է ենթարկել Թել Ավիվը և Իսրայելի կենտրոնական շրջանները։
Անվտանգության իրավիճակի վատթարացման պատճառով Իսրայելի իշխանությունները փակել են Հին քաղաքը Երուսաղեմում և չեղարկել ուրբաթօրյա աղոթքը։
ԱՄՆ ռազմական գործողություններ և տնտեսական հետևանքներ
ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարություն-ը հայտնել է, որ վերջին 72 ժամում Իրանի տարածքում խոցվել է շուրջ 200 ռազմական թիրախ, այդ թվում՝ բալիստիկ հրթիռների արձակման կայաններ և ռազմածովային նավեր։
Դոնալդ Թրամփ-ը հայտարարել է, որ Իրանը «քանդվում է սպասվածից արագ» և պնդել է, թե երկրի ռազմաօդային ուժերն ու հակաօդային պաշտպանությունը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել են։
Միևնույն ժամանակ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը՝ հանրապետականների մեծամասնությամբ, 219 կողմ և 212 դեմ ձայներով մերժել է պատերազմը դադարեցնելու նախաձեռնությունը։
Պատերազմը ազդեցություն է ունեցել նաև ԱՄՆ ֆինանսական շուկաների վրա. շաբաթվա սկզբին Dow Jones Industrial Average ինդեքսը նվազել է ավելի քան 1000 կետով (2.2%), քանի որ նավթի գները աճել են։
Լարվածություն Իրաքում, Լիբանանում և Եգիպտոսում
- Իրաքում խոցվել է անօդաչու սարք, որը մոտեցել էր Բաղդադի միջազգային օդանավակայանի մոտ գտնվող ռազմական բազային։
- Իրանը նաև հարվածներ է հասցրել Իրանի և Իրաքի սահմանին գործող քրդական զինված խմբավորումներին։
- Լիբանանում Իսրայելը շարունակում է ինտենսիվ ռմբակոծությունները և տարհանման կոչեր է արել Բեյրութի հարավային արվարձաններում և Բեքաայի հովտում։
- Եգիպտոսի նախագահ Աբդել Ֆաթահ ալ-Սիսի-ն հայտարարել է, որ տարածաշրջանային պատերազմը կարող է լուրջ տնտեսական ճնշում գործադրել երկրի վրա։
Եվրոպայի արձագանքը
Եվրոպական երկրները տարբեր դիրքորոշումներ ունեն հակամարտության հարցում։
Միացյալ Թագավորությունը և Ֆրանսիան ուժեղացրել են իրենց ռազմածովային և հակաօդային պաշտպանությունը Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածում։ Միևնույն ժամանակ Գերմանիան, Իռլանդիան, Բելգիան և Նիդերլանդները նախընտրել են դիվանագիտական արձագանքը։
Իսկ Ադրբեջանը դադարեցրել է բեռնատարների տեղաշարժը Իրանի հետ սահմանին այն բանից հետո, երբ իրանական անօդաչու սարքի հարձակման հետևանքով վիրավորվել են չորս քաղաքացի Նախիջևանի ինքնավար հանրապետությունում։
Հեղինակ՝ Անի Վարդանյան
.gif)
