Փաստերի պակաս չկար, կային այդ փաստերը կոծկող իշխանություններ. այս ավագանու ընտրությունները պատմության մեջ կմնան որպես ամենապասիվը

Փաստերի պակաս չկար, կային այդ փաստերը կոծկող իշխանություններ. այս ավագանու ընտրությունները պատմության մեջ կմնան որպես ամենապասիվը

Ավագանու` համամասնական ընտրակարգով անցկացվող ընտրություններին մասնակցում էր ընդամենը երեք քաղաքական ուժ` ՀՀԿ-ն, «Ելք» դաշինքն ու «Երկիր ծիրանի» կուսակցությունը, իսկ քաղաքական դաշտի առանցքային մյուս ուժերը պարզապես որոշել էին մի կողմ քաշվել ու հետեւել իրադարձությունների ընթացքին: Միաժամանակ ցածր էր ընտրությունների մասնակցության ցուցանիշը. ընտրելու իրավունք ունեցող 842 հազար 147 քաղաքացուց քվեարկությանը մասնակցել է 41 տոկոսը` 345 հազար 158 հոգի: Համեմատության համար նշենք, որ ընդամենը մեկ ամիս առաջ կայացած խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցել էր Երեւանի ընտրողների 58.5 տոկոսը` 494 հազար 590 քաղաքացի:

Այս ամենի պատճառը միանգամայն պարզ է. ժողովուրդը գնալով օտարվում է պետությունից եւ քաղաքական գործընթացներից, եւ սա իշխանությունների համառ ջանքերի արդյունքում, երբ մարդիկ այլեւս հույսները կորցրել են ընտրություններից, ընտրությունների արդյունքում ինչ-որ բան փոխելու հեռանկարից: Ու հիմա մի մասը կամ հանձնվել է իրավիճակին` գերադասելով ընտրությունների օրը 10 հազարական դրամ աշխատել կամ պարզապես արտագաղթում է: Այլ կերպ, թերեւս, դժվար է բացատրել ստեղծված իրավիճակը, երբ չնայած հասարակության մեջ իշխանությունների նկատմամբ դժգոհություններին՝ ընտրությունների արդյունքում, միեւնույն է, հաղթող է ճանաչվում իշխող կուսակցությունը, իհարկե, համատարած ընտրակաշառքի ու վարչական ռեսուրսների կիրառման արդյունքում: Եւ այդ առումով բացառություն չեղան նաեւ կիրակի օրը տեղի ունեցած ընտրությունները:

Հետաքրքիր էին ավագանու ընտրություններին մասնակից ուժերի ստացած ձայները. ԿԸՀ տվյալներով՝ ՀՀԿ օգտին քվեարկել է մասնակիցների 71.25 տոկոսը` 240 հազար 36 հոգի, «Ելք» դաշինքին` 21 տոկոսը` 70 հազար 731 հոգի, եւ 26 հազար 109 հոգի կամ 7.75 տոկոսն ընտրել է «Երկիր ծիրանի» կուսակցությանը: ԱԺ ընտրություններին, հիշեցնենք, Երեւանում ՀՀԿ-ն շատ ավելի ձայն էր ստացել. այս կուսակցությանը քվեարկել էր 241 հազար 82 մարդ, «Ելք» դաշինքի օգտին ավելի քիչ` 69 հազար 465 հոգի: Իսկ Զարուհի Փոստանջյանի ղեկավարած «Երկիր ծիրանի» կուսակցությունը, ինչպես հայտնի է, չէր մասնակցել ԱԺ ընտրություններին. նրանք ձեւավորվեցին հենց նախընտրական փուլում:

Հետաքրքիրն այն է, որ ՀՀԿ-ն ավելի քան հազար ձայն պակաս է ստացել այն դեպքում, երբ իշխող կոալիցիայի անդամ ՀՅԴ-ն թեեւ հրաժարվել էր ընտրություններին մասնակցելուց, բայց եւ հայտարարել ՀՀԿ-ին սատարելու մասին: Եւ այս դեպքում տրամաբանությունը հուշում է, որ ՀՀԿ ձայներին պետք է գումարվեին նաեւ ՀՅԴ-ի` Երեւանից ստացած ձայների մի մասը: Ի վերջո, ՀՅԴ-ն ԱԺ ընտրություններում մայրաքաղաքում ստացել է 24 հազար 557 ձայն: Եւ այս դեպքում ենթադրվում է` ՀՀԿ ձայները նվազելու փոխարեն պետք է ավելանային: Կա նաեւ երկրորդ տարբերակը. ՀՅԴ-ականներն աշխատել են կոալիցիոն գործընկերոջ օգտին, բայց ՀՀԿ ներսում յուրայիններն են ընտրությունները սաբոտաժի ենթարկել ու չեն աշխատել Տարոն Մարգարյանի գլխավորած ցուցակի օգտին: Այլ կերպ, թերեւս, դժվար է բացատրել տեղի ունեցածը, ընտրությունների այսքան ցածր մասնակցությունը:

Երեւանի ավագանու ընտրությունների հետ կապված մեկ հանգամանք եւս. չնայած ՀՀԿ օգտին քվեարկել են ընտրությանը մասնակցած քաղաքացիների 71.25 տոկոսը, բայց նման արդյունք գրանցվել է համատարած ընտրակաշառքի ու վարչական ռեսուրսի շնորհիվ: Ընդ որում, ընտրակաշառքի բաժանման մասին այլեւս կան անառարկելի փաստեր. հիշում եք «Ելք» դաշինքի բացահայտումները, երբ ընտրությունների նախօրեին ՀՀԿ շտաբներում հայտնաբերել էին ընտրակաշառք ստացած կամ ստացող մարդկանց ցուցակները:

Էլեկտրոնային լրատվամիջոցներում նաեւ հրապարակվեցին տեսագրություններ, որտեղ պարզ երեւում էին, թե մարդկանց ինչպես են գումար ու ՀՀԿ քվեաթերթիկ տալիս (չնայած` ԿԸՀ նախագահ Տիգրան Մուկուչյանն ավելի ուշ փորձում էր համոզել, թե տրվել է ոչ թե քվեաթերթիկ, այլ վերջինիս նմուշ): Հիշում եք նաեւ ընտրությունների օրը քաղաքապետի մեկ այլ թեկնածու Զարուհի Փոստանջյանն ինչպես էր ՀՀԿ շտաբներից մեկում պնդում, որ բացեն դարակը, քանի որ այնտեղ ընտրակաշառք ստացող մարդկանց ցուցակն է պահվում: Բայց իրավապահները այդ ամենը թողած՝ զբաղված էին Փոստանջյանին ու նրա դստերը ՀՀԿ շտաբից հանելու «սուրբ գործով»: Այնպես որ, այս անգամ փաստերի պակաս չկար, կային այդ փաստերը կոծկող իշխանություններ: Թեեւ «Ելք»-ը խոստացել է հետամուտ լինել եւ ստիպել իշխանություններին բացահայտել կատարվածը:

Հ.Գ. Երեւանի ավագանու ընտրությունների արդյունքում ՀՀԿ-ն կստանա 46 մանդատ, «Ելք» դաշինքը` 14 մանդատ, «Երկիր ծիրանին»` 5 մանդատ: «Ելք»-ը հայտարարել է ընտրությունների արդյունքներն ընդունելու մասին. ավագանու մանդատից կհրաժարվի միայն դաշինքի ցուցակը գլխավորող Նիկոլ Փաշինյանը, որը կշարունակի պատգամավորական գործունեությունը, իսկ «Երկիր ծիրանին», ամենայն հավանականությամբ, չի վերցնի մանդատները` բոյկոտելով նիստերը: Չնայած չի բացառվում, որ վերջին պահին նրանք համաձայնեն մանդատները վերցնել, եւ ինչպես Զարուհի Փոստանջյանն է խոստացել` Տարոն Մարգարյանի կյանքը դժոխք դարձնել: Ամեն դեպքում, այս կուսակցությունն իր որոշումը կհրապարակի այսօր:

ԱՐՄԱՆ ԳԱԼՈՅԱՆ