1952 թվականի հուլիսի 23-ին Եգիպտոսում սկսվեց իրադարձություն, որը փոխեց երկրի քաղաքական ուղին և մեծ ազդեցություն ունեցավ ողջ Մերձավոր Արևելքի պատմության վրա։ Այդ օրը «Ազատ սպաներ» շարժման երիտասարդ զինվորականները իրականացրին հեղաշրջում՝ ընդդեմ Ֆարուկ I թագավորի իշխանության։
20-րդ դարի կեսերին Եգիպտոսը գտնվում էր ծանր սոցիալ-քաղաքական իրավիճակում։ Երկրում տարածված էին կոռուպցիան, աղքատությունը, գործազրկությունը, իսկ բրիտանական ազդեցությունը շարունակում էր մնալ ուժեղ։ Թեև Եգիպտոսը 1922 թվականին պաշտոնապես անկախություն էր ստացել, բրիտանական ուժերը շարունակում էին մեծ դեր ունենալ երկրի քաղաքական և ռազմական կյանքում։ Բացի այդ, 1948 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմում Եգիպտոսի պարտությունը մեծ դժգոհություն առաջացրեց բանակի ներսում։
Այս իրավիճակից օգտվեց «Ազատ սպաներ» գաղտնի կազմակերպությունը, որի առաջնորդներից էին Գամալ Աբդել Նասերը և Մուհամմադ Նագիբը։ Հուլիսի 23-ի գիշերը զինվորականները վերահսկողության տակ վերցրին կարևոր պետական կառույցները, հեռարձակման կայանները և ռազմական օբյեկտները՝ հայտարարելով, որ իրենց նպատակն է վերացնել կոռուպցիան և վերականգնել երկրի ինքնիշխանությունը։
Հեղաշրջումը սկզբում ներկայացվեց ոչ թե որպես թագավորության ամբողջական տապալում, այլ որպես բարեփոխումների շարժում։ Սակայն մեկ տարի անց՝ 1953 թվականին, Եգիպտոսում վերացվեց միապետությունը, և երկիրը հռչակվեց հանրապետություն։ Ֆարուկ I թագավորը ստիպված եղավ հրաժարվել գահից և հեռանալ երկրից։
Հեղափոխությունից հետո իշխանության եկավ ռազմական ղեկավարությունը։ Գամալ Աբդել Նասերը հետագայում դարձավ Եգիպտոսի նախագահ և վերածվեց արաբական ազգայնականության ամենահայտնի առաջնորդներից մեկի։ Նրա կառավարման տարիներին իրականացվեցին խոշոր փոփոխություններ, այդ թվում՝ Սուեզի ջրանցքի ազգայնացումը 1956 թվականին, որը հանգեցրեց միջազգային ճգնաժամի։
Հուլիսի 23-ի հեղափոխությունը մինչ օրս համարվում է Եգիպտոսի ժամանակակից պատմության կարևորագույն իրադարձություններից մեկը․ այն վերջ դրեց շուրջ մեկուկես դար շարունակված միապետական կառավարմանը և սկիզբ դրեց հանրապետական համակարգի ձևավորմանը։
.gif)
