«Թատրոնը խաղ չէ, թատրոնը կյանք է»․ այսօր թատրոնի և կինոյի վարպետ Սոս Սարգսյանի ծննդյան օրն է

Սոս Սարգսյան Սոս Սարգսյանը ծնվել է 1929 թվականի օգոստոսի 14-ին Ստեփանավանում։ Նա հայ թատրոնի և կինոյի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից էր՝ դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ և մշակութային գործիչ, որի ստեղծագործական գործունեությունը տասնամյակներ շարունակ մեծ ազդեցություն է ունեցել հայկական արվեստի զարգացման վրա։

Սոս Սարգսյանի մասնագիտական ճանապարհը սկսվել է թատրոնից։ Նա երկար տարիներ աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, որտեղ կերտել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա դերասանական արվեստին բնորոշ էին ներքին խորությունը, բնական խաղը, խոսքի առանձնահատուկ ուժն ու կերպարի հոգեբանությունը բացահայտելու կարողությունը։ Սարգսյանը կարողանում էր նույնիսկ փոքր դերով ստեղծել ամբողջական ու տպավորիչ կերպար։

Նրա անունը մեծապես կապված է նաև հայկական կինոյի հետ։ Սոս Սարգսյանը նկարահանվել է բազմաթիվ ֆիլմերում և իր դերերով դարձել հայ հանդիսատեսի սիրելի դերասաններից մեկը։ Նրա ստեղծած կերպարները հաճախ առանձնանում էին ոչ միայն դերասանական վարպետությամբ, այլև մարդկային պարզությամբ, արժանապատվությամբ և ազգային բնավորությանը բնորոշ հատկանիշներով։

Սարգսյանի վաստակը, սակայն, միայն դերասանական աշխատանքով չէր սահմանափակվում։ Նա կարևոր դեր է ունեցել թատերական արվեստի զարգացման և դերասանական նոր սերնդի կրթության գործում։ Երկար տարիներ զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով՝ իր փորձն ու գիտելիքները փոխանցելով երիտասարդ դերասաններին։ Նրա համար թատրոնը պարզապես մասնագիտություն չէր, այլ մշակույթի և հասարակության վրա ազդելու կարևոր միջոց։

Նա նաև Համազգային թատրոնի հիմնադիրներից և գեղարվեստական ղեկավարն էր, որի ստեղծումը կարևոր իրադարձություն դարձավ անկախ Հայաստանի թատերական կյանքում։ Սոս Սարգսյանը մեծ դեր ունեցավ այնպիսի թատերական միջավայրի ձևավորման գործում, որտեղ հնարավորություն ստացան ստեղծագործելու նոր սերնդի դերասաններն ու բեմադրիչները։

Սոս Սարգսյանի երկարամյա գործունեությունը բարձր է գնահատվել պետական և մասնագիտական մակարդակներում։ Նա արժանացել է Հայաստանի ժողովրդական արտիստի կոչման, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ պետական ու մշակութային պարգևների։

Սոս Սարգսյանը մահացել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, սակայն նրա ստեղծած կերպարներն ու թատերական ժառանգությունը շարունակում են ապրել։ Նրա անունը հայ մշակույթի պատմության մեջ մնացել է որպես մի դերասանի, ով ոչ միայն մեծ դերեր էր կերտում, այլև իր ամբողջ գործունեությամբ ձևավորում էր հայկական թատրոնի և կինոյի մի ամբողջ դարաշրջան։