ArmLur.am-ը տեղեկացավ, որ ՀՀ-ում հեղուկ գազի շուկայում ստեղծվել է բացահայտ խայտառակ և անթույլատրելի իրավիճակ։ Վարորդները ահազանգում են՝ գազալցակայաններում կամ ընդհանրապես գազ չկա, կամ այն վաճառվում է միայն «ընտրյալներին»՝ կտրոնների միջոցով։
Փաստացի, ձևավորվել է ստվերային, փակ շրջանառություն, որտեղ սովորական սպառողը դուրս է մղվել շուկայից։ Գազը հասանելի է միայն «հիմնական հաճախորդներին», ինչը ոչ միայն խախտում է ազատ մրցակցության սկզբունքները, այլ նաև ստեղծում է սոցիալական լարվածություն։ Վարորդները հայտնվել են անելանելի վիճակում:
Ի՞նչ է իրականում տեղի ունենում
Այս իրավիճակը սովորական դեֆիցիտ չէ։ Սա կառավարման, վերահսկողության և շուկայի կարգավորման լուրջ ձախողում է։ Երբ ապրանքը վաճառվում է ոչ թե ազատ շուկայում, այլ «կտրոնային համակարգով», դա արդեն ազդանշան է, որ.կա կամ արհեստական սահմանափակում կամ մատակարարման խափանում կամ մենաշնորհային դիրք:
Ո՞վ է պատասխանատուն
Կառավարություն և ոլորտի պատասխանատու մարմինները:
Եթե շուկայում կա դեֆիցիտ, ապա պետության պարտականությունն է՝ ապահովել մատակարարումների կայունություն կանխել արհեստական գների կամ հասանելիության մանիպուլյացիաները վերահսկել գազի ներկրումն ու բաշխում: Եթե դա չի արվում, ապա սա արդեն կառավարման բացթողում է։
Մրցակցության պաշտպանության մարմիններ
Եթե գազալցակայանները լիցքավորում են միայն «իրենց մարդկանց», սա կարող է վկայել համաձայնեցված գործողությունների շուկայի բաժանման կամ մենաշնորհային դիրքի չարաշահման մասին:
Այս դեպքում համապատասխան մարմինները պարտավոր են անհապաղ միջամտել։
Գազ ներկրող և բաշխող ընկերություններ
Եթե դեֆիցիտը արհեստական է կամ շահարկվում է՝ գինը բարձրացնելու կամ սահմանափակ վաճառք իրականացնելու նպատակով, ապա դա արդեն բիզնեսի կողմից անպատասխանատու և հնարավոր է՝ ապօրինի վարքագիծ է։
Սա պարզապես գազի պակաս չէ։ Սա համակարգային խնդիր է, որտեղ շուկան դադարել է գործել թափանցիկ և արդար կանոններով։ Երբ քաղաքացին ստիպված է «կտրոն» փնտրել՝ վառելիք ստանալու համար, դա արդեն ոչ թե տնտեսություն է, այլ փակ ակումբ։
Եթե իրավիճակը շուտափույթ չկարգավորվի, այն կարող է վերածվել ավելի լայն սոցիալական և տնտեսական ճգնաժամի:
Սոնա Գրիգորյան
.gif)
