Թրամփը հայտարարում է Իրանի հետ համաձայնագրի մոտալուտ կնքման մասին, Թեհրանը պնդում է՝ «ոչինչ դեռ վերջնականացված չէ»

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի հետ պատերազմին վերջ դնելու վերաբերյալ համաձայնագիրը մոտ է ավարտին, սակայն Թեհրանը շտապել է հերքել, որ որևէ վերջնական պայմանավորվածություն արդեն ձեռք է բերվել։

Թրամփը լրագրողների հետ զրույցում նշել է, որ ամերիկացի բանակցողները «հենց նոր մեծ համաձայնության են հասել» Իրանի հետ, և այժմ մնում է միայն փաստաթղթերի վերջնականացումը, որը, նրա խոսքով, կարող է ավարտվել առաջիկա մի քանի օրերի ընթացքում։

«Մենք ունենք պայմանավորվածություն, որի համաձայն Իրանը երբեք չի ունենա միջուկային զենք։ Դա էր ամբողջ գործընթացի հիմնական նպատակը, և սա շատ մեծ ձեռքբերում է», – հայտարարել է ԱՄՆ նախագահը՝ հավելելով, որ հնարավոր է համաձայնագրի ստորագրման արարողություն անցկացվի Եվրոպայում։

Սակայն Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղային պետական հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցում նշել է, որ համաձայնագրի վերաբերյալ հրապարակումները «միայն ենթադրություններ են»։

«Ոչինչ դեռ վերջնականացված չէ», – ընդգծել է նա՝ հավելելով, որ թեև հուշագրի հիմնական տեքստի մեծ մասն արդեն համաձայնեցված է, ԱՄՆ-ն վերջին փուլում առաջ է քաշել նոր և, Իրանի գնահատմամբ, «չափազանցված պահանջներ»։

Միաժամանակ Բաղային հայտարարել է, որ Թեհրանը չի պատրաստվում հատել իր «կարմիր գծերը»։

Թրամփի հայտարարություններից հետո Brent տեսակի նավթի գինը կտրուկ նվազել է՝ մեկ օրվա ընթացքում կորցնելով շուրջ 4,4 տոկոս և հասնելով մոտ 89 դոլարի մեկ բարելի դիմաց։ Շուկաները դա գնահատել են որպես տարածաշրջանային լարվածության հնարավոր թուլացման ազդակ։

ԱՄՆ նախագահը նաև հայտարարել է, որ համաձայնագրի ստորագրումից հետո արագ կվերաբացվի Հորմուզի նեղուցը, որը համաշխարհային նավթի և հեղուկ բնական գազի մատակարարումների կարևորագույն ուղիներից է։

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի գրասենյակը հաստատել է, որ Թրամփի հետ հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել, սակայն ընդգծել, որ Իսրայելը չի հանդիսանում քննարկվող հուշագրի կողմ։ Միևնույն ժամանակ Նեթանյահուն, ըստ պաշտոնական հաղորդագրության, աջակցություն է հայտնել այնպիսի համաձայնության գաղափարին, որը կներառի Իրանի հարստացված ուրանի պաշարների հեռացումը, հարստացման ենթակառուցվածքների ապամոնտաժումը, հրթիռային ծրագրի սահմանափակումը և տարածաշրջանում Թեհրանի դաշնակից զինված խմբավորումներին աջակցության դադարեցումը։

Հակառակ բանակցությունների շուրջ լավատեսական հայտարարություններին՝ ռազմական լարվածությունը շարունակվում է։ Այս շաբաթ ԱՄՆ-ն և Իրանը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց թիրախներին։

ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը հայտնել է, որ Իրանի հարավում հարվածներ է հասցրել ռազմական, հետախուզական և ռադարային օբյեկտներին։ Ի պատասխան՝ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտարարել է Բահրեյնում, Քուվեյթում և Հորդանանում տեղակայված ամերիկյան բազաների ուղղությամբ հարձակումների մասին։

Բահրեյնի իշխանությունների տվյալներով՝ իրանական անօդաչու թռչող սարքի հարվածի հետևանքով վիրավորվել է 11-ամյա մի աղջիկ, վնասվել են նաև բնակելի տներ և ավտոմեքենաներ։

Իրանի զինված ուժերը նախազգուշացրել են, որ նոր հարձակումների դեպքում պատասխանն ավելի կոշտ կլինի։ Թեհրանը նաև զգուշացրել է, որ եթե իր նավթային ենթակառուցվածքները կրկին թիրախավորվեն, ապա տարածաշրջանում նավթի և գազի արտահանման անվտանգությունը կարող է վտանգվել բոլորի համար։

Միջազգային հանրությունը շարունակում է կոչ անել կողմերին զսպվածություն ցուցաբերել։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշի գրասենյակը հայտարարել է, որ խորապես մտահոգված է Մերձավոր Արևելքում շարունակվող էսկալացիայով և կոչ է արել վերադառնալ հրադադարի լիարժեք պահպանմանը։

Դեէսկալացիայի անհրաժեշտության մասին հայտարարել են նաև Ռուսաստանը, Չինաստանը, Թուրքիան, Հնդկաստանը, Պակիստանը և Սաուդյան Արաբիան։

Հեղինակ՝ Անի Վարդանյան