Կոտայքից՝ խորհրդարան․ Ահարոն Սահակյանի ճանապարհը՝ մարզպետարանից մինչև պատգամավորական մանդատ

Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության նորընտիր պատգամավորներից մեկը Կոտայքի նախկին մարզպետ Ահարոն Սահակյանն է։ Նրա քաղաքական կենսագրությունը վերջին տարիներին ուղեկցվել է ոչ միայն պաշտոնական առաջխաղացմամբ, այլև մի շարք աղմկահարույց հարցադրումներով, որոնք մինչ օրս ամբողջական պատասխաններ չեն ստացել։

2021 թվականի մայիսի 27-ին նա նշանակվեց Կոտայքի մարզպետ՝ մինչ այդ ղեկավարելով Գառնի համայնքը։ Սակայն մարզպետի պաշտոնավարումը շուտով հայտնվեց վերահսկողական և հակակոռուպցիոն մարմինների ուշադրության կենտրոնում։

1 միլիարդ դրամի ստվերը

2024 թվականի վերջին Պետական վերահսկողական ծառայությունը հրապարակեց ուսումնասիրության արդյունքները, որոնց համաձայն՝ Կոտայքի մարզպետի աշխատակազմում 2021-2023 թվականների պետական միջոցների օգտագործման ընթացքում արձանագրվել էին շուրջ 1,07 միլիարդ դրամի առերևույթ խախտումներ և անհամապատասխանություններ։

Թեև այդ եզրակացությունը ինքնին չէր նշանակում քրեական պատասխանատվություն, այն բավական լուրջ ազդակ էր պետական կառավարման համակարգի համար։ Ահարոն Սահակյանը հրապարակայնորեն հայտարարեց, որ չի համաձայնում վերահսկողական մարմնի գնահատականներին։ Սակայն մինչ օրս հանրությանը չի ներկայացվել մանրամասն պարզաբանում, թե հատկապես ինչ հիմքերով է նախկին մարզպետը վիճարկում այդ ծավալի խախտումների մասին եզրակացությունը։

Մնում է առանց պատասխանի գլխավոր հարցը․ ինչպե՞ս է շուրջ մեկ միլիարդ դրամի չափով արձանագրված անհամապատասխանություններից հետո պաշտոնյան ոչ միայն քաղաքական պատասխանատվություն չի կրում, այլև ստանում է պատգամավորական մանդատ։

Հայտարարագրային հակասություններ

2025 թվականին Ահարոն Սահակյանի շուրջ նոր հարցադրումներ առաջացան արդեն Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի ուսումնասիրության արդյունքում։ Հանձնաժողովը, ուսումնասիրելով նրա հայտարարագրերը, արձանագրեց մի շարք անհամապատասխանություններ հայտարարագրված և կադաստրային տվյալների միջև։

Խոսքը վերաբերում էր՝

-անշարժ գույքի ձեռքբերման տարեթվերին,
-սեփականության իրավունքի տեսակին,
-որոշ գույքերի օտարման վերաբերյալ տվյալներին։

Հայտարարագրային նման անհամապատասխանությունները հատկապես զգայուն են այն պայմաններում, երբ իշխանությունը շարունակաբար հայտարարում է թափանցիկության և հակակոռուպցիոն քաղաքականության առաջնահերթության մասին։

Այս պատմությունը ևս ավարտված չէ․ հանրությունը չգիտի՝ արդյոք արձանագրված անհամապատասխանությունները տեխնիկական վրիպումներ էին, թե ավելի խորքային խնդիրների հետևանք։

Քաղաքացիների դժգոհությունները

Ահարոն Սահակյանի պաշտոնավարման ընթացքում Կոտայքում պարբերաբար հնչել են նաև սոցիալական և վարչական դժգոհություններ։ Առավել հիշարժան դեպքերից մեկը Չարենցավանի անձնագրային ծառայության տեղափոխման հարցն էր, որի պատճառով բնակիչները բողոքի ակցիա կազմակերպեցին հենց մարզպետարանի դիմաց։

Այդ միջադեպը ցույց տվեց, որ մարզային կառավարման որոշումները հաճախ ընդունվում էին առանց բավարար հանրային քննարկման, իսկ քաղաքացիների դժգոհությունները հասնում էին փողոցային բողոքի։

Երբ մարզպետը հրաժարվում է դիրքորոշում հայտնել

2025 թվականին Սահակյանը հայտնվեց նաև քաղաքական և եկեղեցական հարաբերությունների շուրջ ծավալված աղմկոտ քննարկումների կենտրոնում։ Երբ լրագրողները հարցրին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Վեհափառ Հայրապետի և բարձրաստիճան հոգևորականների վերաբերյալ հայտարարությունների մասին, մարզպետը հրաժարվեց մեկնաբանել թեման։

Նրա ձևակերպումը բավական խոսուն էր․ նա նշեց, որ չի պատրաստվում ստուգել որևէ հոգևորականի կուսակրոնության հարցը, բայց միաժամանակ ընդգծեց, որ կիսում է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության արժեքները։

Այս պատասխանն ավելի շատ քաղաքական հավասարակշռության փորձ էր հիշեցնում, քան հստակ դիրքորոշում։

Ուժային համակարգից՝ քաղաքականություն

Ահարոն Սահակյանի կենսագրությունը բնորոշ է այն պաշտոնյաներին, որոնք ուժային համակարգից տեղափոխվել են տեղական ինքնակառավարման և ապա՝ ազգային քաղաքականություն։

Նա ծնվել է 1980 թվականի մարտի 30-ին Գառնի գյուղում։ Իրավաբանական կրթություն է ստացել Ռուսաստանում՝ սովորելով Դաշնային անվտանգության համակարգի իրավաբանական ֆակուլտետում, այնուհետև՝ Մոսկվայի Նոր իրավաբանական ինստիտուտում։

Աշխատել է ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայությունում որպես օպերատիվ լիազոր, հետո զբաղեցրել մասնավոր հատվածի ղեկավար պաշտոններ՝ «Ալֆա-Ֆարմ» և «Կալինա-Դվին» ընկերություններում։

2016 թվականին դարձավ Գառնի համայնքի ղեկավար, իսկ հինգ տարի անց արդեն ղեկավարում էր ամբողջ Կոտայքի մարզը։

Մարզպետից պատգամավոր․ քաղաքական պատասխանատվության հարցը

Ահարոն Սահակյանի պատմությունը հետաքրքիր է ոչ միայն որպես մեկ պաշտոնյայի կենսագրություն, այլև որպես իշխանական քաղաքական մշակույթի ցուցիչ։

Մի կողմից՝

-միլիարդ դրամի առերևույթ խախտումների մասին արձանագրումներ,
-հայտարարագրային անհամապատասխանությունների վերաբերյալ ուսումնասիրություններ,
-քաղաքացիների բողոքի ակցիաներ։

Մյուս կողմից՝

-պաշտոնավարման շարունակականություն,
-քաղաքական վստահության պահպանում,
-և վերջնական արդյունքում՝ Ազգային ժողովի պատգամավորի մանդատ։

Այս համատեքստում հիմնական հարցադրումը վերաբերում է ոչ միայն Ահարոն Սահակյանին, այլև ամբողջ իշխանական համակարգին․

արդյո՞ք պետական վերահսկողության մարմինների արձանագրումները կարող են իրական քաղաքական հետևանքներ ունենալ, եթե դրանց հասցեատերերը շարունակում են բարձրանալ իշխանական սանդուղքով։

Կոտայքի նախկին մարզպետը այժմ արդեն օրենսդիր է։ Սակայն նրա շուրջ կուտակված հարցերը մարզպետարանի դռների հետևում չեն մնացել․ դրանք տեղափոխվել են խորհրդարան՝ պատգամավորական մանդատի հետ միասին։

Եվ որքան երկար այդ հարցերը մնան առանց հստակ պատասխանների, այնքան ավելի ուժեղ կլինի տպավորությունը, որ Հայաստանում քաղաքական պատասխանատվությունը շարունակում է հետ մնալ քաղաքական առաջխաղացումից։

Նանիկ Աղասյան