ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև խաղաղ բանակցությունները, որոնք անցկացվել էին Իսլամաբադում, չեն ավարտվել համաձայնությամբ, թեև կողմերը որոշ առաջընթաց են արձանագրել։ Սա երկու երկրների միջև ամենաբարձր մակարդակի հանդիպումն էր 1979 թվականի Իրանի հեղափոխությունից հետո և տևել է մեկ ամբողջական գիշեր։ Բանակցությունները տեղի են ունեցել Իսլամաբադում՝ Պակիստանի միջնորդությամբ։
ԱՄՆ-ի կողմը ներկայացրել է լայնածավալ առաջարկ՝ պատժամիջոցների չեղարկում, Իրանի միջազգային մեկուսացման ավարտ և համագործակցության հնարավորություն։ Սակայն Վաշինգտոնը պահանջել է, որ Իրանը ամբողջությամբ հրաժարվի իր միջուկային ծրագրից, ինչը դարձել է հիմնական խոչընդոտը։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանը չի կարող ունենալ միջուկային զենք, և այդ հարցում փոխզիջում չի լինելու։
Իրանը, իր հերթին, հրաժարվել է ընդունել ամերիկյան պահանջները՝ դրանք համարելով իր ազգային անվտանգության և պետական հեղինակության հարց։ Թեհրանը նաև ընդգծել է, որ նախկին ռազմական հարվածները բանակցությունների ընթացքում խաթարել են վստահությունը և ստիպել են կասկածել ԱՄՆ-ի երաշխիքներին։ Իրանը կարևորել է նաև իր ռազմավարական դիրքը Հորմուզի նեղուցում՝ դիտելով այն որպես կարևոր լծակ միջազգային հարաբերություններում։
Բանակցությունների ձախողման հիմնական պատճառները եղել են փոխադարձ անվստահությունը, միջուկային ծրագրի շուրջ խոր հակասությունները և այն, որ կողմերից ոչ մեկը չի պատրաստ եղել զիջումների, որոնք կարող էին ընկալվել որպես պարտություն։ ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչները նշել են, որ Իրանը չի ընդունել մի շարք «կարմիր գծեր», այդ թվում՝ ուրանի հարստացման դադարեցումը և միջուկային ենթակառուցվածքների ապամոնտաժումը։
Բանակցությունները անցկացվել են Սերենա հյուրանոցում։ Պակիստանի զինված ուժերի ղեկավար Ասիմ Մունիրը կարևոր դեր է ունեցել միջնորդական գործընթացում, իսկ ԱՄՆ-ի կողմից բանակցություններին մասնակցել է նաև փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը։
Չնայած համաձայնության բացակայությանը, կողմերը չեն հայտարարել բանակցությունների ավարտի մասին, և միջնորդ Պակիստանը շարունակում է կապ պահպանել երկու կողմերի միջև։ Փորձագետների գնահատմամբ՝ թե՛ ԱՄՆ-ը, թե՛ Իրանը դեռևս ունեն հետաքրքրություն գործընթացը շարունակելու հարցում, քանի որ նոր հակամարտության ռիսկը չափազանց բարձր է։
Անի Վարդանյան
.gif)
