Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության գավաթը համարվում է սպորտի ամենացանկալի մրցանակներից մեկը, սակայն քչերը գիտեն, որ պատմության ընթացքում այն ունեցել է երկու տարբեր տարբերակ, իսկ առաջին գավաթի ճակատագիրը մինչ օրս մնում է առեղծվածային։
Առաջին գավաթը ստեղծվել է 1930 թվականին՝ աշխարհի առաջնության մեկնարկին զուգահեռ։ Այն անվանվել էր ՖԻՖԱ-ի երկարամյա նախագահ Ժյուլ Ռիմեի պատվին։ Ֆրանսիացի քանդակագործ Աբել Լաֆլյորի նախագծած գավաթը պատկերում էր հին հունական հաղթանակի աստվածուհի Նիկեին՝ ձեռքում բարձր պահած գավաթով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գավաթը փրկվել է անսովոր կերպով։ Իտալացի ֆուտբոլային պաշտոնյա Օտորինո Բարասին այն թաքցրել էր կոշիկի տուփի մեջ և պահել իր մահճակալի տակ, որպեսզի այն չհայտնվի նացիստների ձեռքում։
Սակայն ամենահետաքրքիր դրվագը տեղի է ունեցել 1966 թվականին՝ Անգլիայում կայանալիք աշխարհի առաջնությունից առաջ։ Հանրային ցուցադրության ժամանակ գավաթը գողացվել է, իսկ օրեր անց այն հայտնաբերել է Փիքլս անունով շունը՝ Լոնդոնի այգիներից մեկի ցանկապատի տակ, թերթերի մեջ փաթաթված։
1970 թվականին Բրազիլիան երրորդ անգամ նվաճեց աշխարհի չեմպիոնի կոչումը և, գործող կանոնների համաձայն, ստացավ Ժյուլ Ռիմեի գավաթը մշտական պահպանման իրավունքով։ Սակայն 1983 թվականին այն կրկին գողացվեց Ռիո դե Ժանեյրոյում գտնվող Բրազիլիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գրասենյակից և այլևս երբեք չգտնվեց։ Ամենատարածված վարկածի համաձայն՝ գողերը այն հալեցրել են։
Դեռևս մինչև այդ՝ 1974 թվականին, ՖԻՖԱ-ն ներկայացրել էր աշխարհի առաջնության նոր գավաթը, որը կիրառվում է մինչ օրս։ Այն ստեղծել է իտալացի դիզայներ Սիլվիո Գացցանին։ 18 կարատանոց ոսկուց պատրաստված գավաթը պատկերում է երկու մարդկանց, որոնք բարձրացնում են Երկիր մոլորակը՝ խորհրդանշելով ֆուտբոլի համաշխարհային միավորող ուժը։
Այսօր աշխարհի չեմպիոն դարձած հավաքականը մրցանակաբաշխության ժամանակ բարձրացնում է իրական գավաթը, սակայն մշտական պահպանման համար ստանում է միայն ոսկեպատ կրկնօրինակը։ ՖԻՖԱ-ն այդ որոշումը կայացրել է նախորդ գավաթի անհետացումից հետո, որպեսզի պատմությունը չկրկնվի։
Այսպիսով, աշխարհի ամենահայտնի գավաթներից մեկը ոչ միայն մեծ հաղթանակների, այլև գողությունների, գաղտնի անհետացման և անգամ շան կողմից բացահայտված պատմության խորհրդանիշ է դարձել։
Հեղինակ՝ Անի Վարդանյան
.gif)
